ทำไมการตรวจสุขภาพก่อนตั้งครรภ์จึงสำคัญสำหรับทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิง?

Doctor documenting prepregnancy checkup information during fertility consultation.

ก่อนการตัดสินใจมีลูกคือหนึ่งในประสบการณ์ที่น่าตื่นเต้นที่สุดในชีวิตของทุกคน แต่ในขณะเดียวกันก็เป็นสิ่งที่น่าหวั่นใจ ทั้งนี้ทั้งนั้น การมีลูกเป็นความรับผิดชอบอันยิ่งใหญ่และมาพร้อมกับภาระอันหนักอึ้ง

หากคุณและคู่รักของคุณตัดสินใจที่จะตั้งครรภ์ คุณควรเริ่มเตรียมตัวเองให้พร้อม หลายคนเริ่มคิดถึงเสื้อผ้าและของใช้ของเด็กก่อนได้รับการยืนยันว่าตั้งครรภ์เสียด้วยซ้ำไป

อย่างไรก็ตาม มีหลายคนที่พลาดประเด็นสำคัญก่อนที่จะตัดสินใจ ซึ่งคือการตรวจสุขภาพอันเป็นสิ่งสำคัญสำหรับทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิงด้วยหลายสาเหตุดังต่อไปนี้

การตรวจสุขภาพทั่วไป

การตรวจสุขภาพก่อนพยายามมีลูกเป็นความคิดที่ดีสำหรับคู่รักทั้งสองคน โดยเฉพาะผู้หญิงซึ่งต้องมีสุขภาพสมบูรณ์แข็งแรงเพราะการตั้งครรภ์เป็นสิ่งที่หนักหนาสำหรับร่างกายคุณ ดังนั้น คุณแม่ต้องแข็งแรงพอสำหรับตนเองและลูกในครรภ์ นอกจากนี้ การตรวจสุขภาพยังช่วยระบุปัญหาสุขภาพที่สามารถรักษาได้ก่อนตั้งครรภ์อีกด้วย

การตรวจสุขภาพเป็นสิ่งสำคัญสำหรับผู้ชายก่อนจะมีลูกด้วยเช่นกัน หนึ่งในเหตุผลหลักคือสุขภาพของผู้ชายสามารถส่งผลต่อสุขภาพของอสุจิ อสุจิที่ไม่แข็งแรงจะมีโอกาสเติบโตน้อยลงและเพิ่มโอกาสในการเกิดภาวะแทรกซ้อนระหว่างตั้งครรภ์ ในกรณีส่วนใหญ่ ปัญหาสุขภาพสามารถแก้ไขได้ ซึ่งปัญหาเหล่านี้มักจะแก้ได้ด้วยไลฟ์สไตล์ 

อีกหนึ่งเหตุผลที่ควรตรวจสุขภาพคือการทำหน้าที่พ่อแม่เป็นงานที่ยากทั้งทางกายและทางใจ คุณจำเป็นต้องมีความแข็งแกร่งเพื่อผ่านช่วงเวลาเหล่านี้ ยิ่งมีสุขภาพดีเท่าไหร่ คุณก็จะยิ่งมีความพร้อมที่จะทำหน้าที่ใหม่ ๆ ที่เข้ามา

การตรวจสุขภาพจะยิ่งสำคัญมากเมื่อคู่รักทั้งสองคนมีอายุมากขึ้น ทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิงจะพบว่าตนมีลูกยากขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น และมีโอกาสมากขึ้นที่จะเกิดภาวะแทรกซ้อน

การตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (Sexually transmitted diseases)

โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ (STIs) เป็นสิ่งที่ไม่พึงประสงค์และอาจเป็นอันตรายได้ โรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์สามารถทำลายสุขภาพของหญิงที่ตั้งครรภ์และมีโอกาสที่จะเป็นอันตรายต่อลูกในครรภ์ โชคร้ายที่หลายโรคสามารถถูกส่งต่อจากแม่สู่ลูกได้ในขณะที่ลูกยังอยู่ในครรภ์ ดังนั้นการที่คู่รักตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ก่อนการตั้งครรภ์จึงเป็นความคิดที่ดี 

สิ่งสำคัญที่พึงตระหนักคือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์สามารถแพร่ได้โดยไม่จำเป็นต้องมีการสัมผัสทางเพศ หมายความว่าการที่คู่รักคนหนึ่งตรวจเจอโรคไม่ได้แปลว่ามีการนอกใจเสมอไป ยกตัวอย่าง อาหารที่ปนเปื้อนก็สามารถทำให้คนติดเชื้อได้เช่นเดียวกับการสัมผัสผิวหนังกันระหว่างเล่นกีฬา 

ดังนั้น การตรวจโรคก่อนจึงทำให้มั่นใจได้ว่าลูกของคุณจะเกิดมามีสุขภาพแข็งแรงที่สุด นอกจากนี้ การตรวจโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ยังช่วยให้คุณมีสุขภาพที่ดีและป้องกันการแพร่ของโรคได้ด้วย 

การฉีดวัคซีน

การเจ็บป่วยระหว่างตั้งครรภ์อาจเป็นเรื่องร้ายแรงได้ อาการป่วยไม่เพียงแต่ทำให้คุณแม่อ่อนแอลง แต่ยังส่งผลต่อลูกในครรภ์ด้วย ในบางกรณี ลูกในครรภ์อาจติดเชื้อได้ด้วยเช่นกัน อย่างไรก็ตาม การป้องกันไว้ก่อนคือการรักษาที่ดีที่สุด และสามารถทำได้โดยการฉีดวัคซีน

ทางที่ดีที่สุดคือรับวัคซีนระหว่าง 3-6 เดือนก่อนการตั้งครรภ์ วัคซีนจะช่วยให้ระบบภูมิคุ้มกันของคุณต่อสู้กับเชื้อโรคได้อย่างรวดเร็ว ช่วยป้องกันไม่ให้คุณป่วย นอกจากนี้วัคซีนสมัยใหม่ยังช่วยปกป้องคุณจากโรคร้ายแรงหลายชนิด ช่วยให้คุณแม่และลูกในครรภ์ปลอดภัย

ฝ่ายชายก็ควรรับวัคซีนเช่นกันเพื่อป้องกันไม่ให้ตนเองป่วย สามารถดูแลคุณแม่ระหว่างการตั้งครรภ์และหลังคลอด นอกจากนี้การพาทารกที่เพิ่งคลอดกลับบ้านพร้อมพ่อแม่ที่ป่วยก็ไม่ใช่ความคิดที่ดีนัก

การตรวจสอบทางพันธุกรรม

โชคดีที่โรคทางพันธุกรรมค่อนข้างพบยาก แต่ในขณะเดียวกันก็อาจร้ายแรง เราอาจไม่มีวันรู้เลยว่าพ่อหรือแม่มีความผิดปกติทางพันธุกรรมเพราะความผิดปกติไม่ได้ส่งผลต่อสุขภาพของพ่อแม่เสมอไป อย่างไรก็ตาม ความผิดปกติเหล่านั้นยังคงมีโอกาสถูกส่งผ่านไปสู่ลูกในครรภ์ได้ และผลกระทบของมันก็เลวร้ายสำหรับทั้งลูกและพ่อแม่

ด้วยเหตุนี้ บางคนจึงเลือกทำการตรวจโรคทางพันธุกรรมก่อนมีลูก โดยเฉพาะในกรณีที่คนในครอบครัวมีความผิดปกติทางพันธุกรรม คนส่วนใหญ่มักจะไม่พบความผิดปกติอะไร ในขณะที่คนที่มีความเสี่ยงจะได้รับคำแนะนำเกี่ยวกับทางเลือกที่ทำได้

สุขภาพจิต

การมีลูกเป็นสิ่งที่ใช้พลังใจอย่างมาก และบางคนก็รับมือได้อย่างยากลำบาก ด้วยเหตุนี้จึงเป็นความคิดที่ดีที่คุณควรตรวจให้มั่นใจว่ามีสุขภาพจิตที่ดีก่อนจะตัดสินใจเดินหน้าต่อไป แพทย์อาจแนะนำไม่ให้คุณมีลูกด้วยเหตุผลทางสุขภาพจิต ซึ่งคนไข้มักจะสามารถรับการรักษาให้ตนเองกลับมามีสุขภาพจิตที่ดีได้

พึงระลึกว่าคนไข้บางส่วนอาจยังประสบปัญหาก่อนการตั้งครรภ์ ไม่ว่าสุขภาพจิตจะเป็นไรอย่างไรก็ตาม ดังนั้นจึงเป็นเรื่องสำคัญมากที่ต้องสนับสนุนซึ่งกันและกันให้มากเท่าที่จะทำได้ระหว่างการตั้งครรภ์และหลังคลอด และอย่าลืมว่าหากคุณหรือคู่รักของคุณเริ่มมีปัญหาทางสุขภาพจิต คุณควรปรึกษาแพทย์ให้เร็วที่สุด สุขภาพจิตที่ดีเป็นสิ่งสำคัญสำหรับทุกคนที่เกี่ยวข้อง รวมถึงตัวลูกด้วย

สรุป

การมีลูกคือความรับผิดชอบอันยิ่งใหญ่ที่จะอยู่กับคุณไปตลอดชีวิต ดังนั้นจึงเป็นเรื่องสำคัญที่จะต้องเตรียมตัวให้พร้อมที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้เพื่อประโยชน์ของคุณและลูก นั่นหมายรวมถึงการผ่านขั้นตอนต่าง ๆ เพื่อให้มั่นใจว่าลูกจะแข็งแรงและมีสุขภาพที่ดีที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

สุขภาพของลูกอาจได้รับผลกระทบจากสุขภาพของพ่อแม่และสิ่งแวดล้อมของพ่อแม่ ด้วยเหตุนี้ การที่พ่อแม่ตรวจสุขภาพก่อนมีลูกจึงเป็นความคิดที่ดี ซึ่งโดยปกติแล้วพ่อแม่มักจะไม่มีปัญหาอะไร แต่หากมีปัญหาก็สามารถรักษาได้ในกรณีส่วนใหญ่ หากคุณและคู่รักของคุณมีสุขภาพที่ดี คุณก็สามารถตั้งตารอที่จะสร้างครอบครัวใหม่ได้เลย 

Picture of Dr. Tanut Jerachotechueantaveechai

Dr. Tanut Jerachotechueantaveechai

Medical Director of Bangkok Central Clinic IVF & Wellness แพทย์ด้านมีบุตรยากและสูตินรีเวชวิทยา สำเร็จการศึกษาแพทยศาสตร์บัณฑิต เกียรตินิยมอันดับ 1 จากศิริราชพยาบาล มีประสบการณ์ทำงานในโรงพยาบาลชั้นนำ เช่น รพ.มหาราชนครเชียงใหม่ ม.สงขลานครินทร์ รพ.ลานนา รพ.เชียงใหม่ราม และ รพ.พญาไทศรีราชา ทั้งยังเป็นอาจารย์พิเศษอบรมหลักสูตรเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ที่ ม.มหิดล นพ. ธนัท มีแนวทางการดูแลผู้ป่วยแบบเฉพาะบุคคล (Personalized Care) โดยบูรณาการความร่วมมือกับคู่สมรสอย่างต่อเนื่องตลอดกระบวนการรักษา เพื่อโอกาสในการมีบุตร ซึ่งมีสถิติอัตราความสำเร็จเฉลี่ยอยู่ที่ 72.5% ในปี 2562 นอกจากนี้ยังเข้าร่วมการอบรมและประชุมวิชาการระดับนานาชาติทั้งในเอเชียแปซิฟิก ยุโรป และออสเตรเลียอย่างต่อเนื่อง