ช่วงไหนของเดือนเหมาะสมที่สุดสำหรับการนัดตรวจอัลตร้าซาวด์?

คู่สมรสถือภาพอัลตราซาวนด์ทารกในครรภ์ในช่วงเวลาที่เหมาะสม

ที่คลินิกรักษาผู้มีบุตรยากของเราที่กรุงเทพฯ เราทราบว่า “เวลา” เป็นสิ่งสำคัญในการรักษาภาวะมีบุตรยาก ซึ่งหนึ่งในคำถามที่พบบ่อยที่สุดจากผู้ป่วยคือช่วงไหนของเดือนเหมาะสมที่สุดสำหรับการนัดตรวจอัลตร้าซาวด์ การทราบว่าควรนัดตรวจอัลตร้าซาวด์ช่วงไหน ไม่ว่าจะเป็นการติดตามรอบการตกไข่หรือประเมินผลการรักษาภาวะมีบุตรยาก ล้วนส่งผลต่อข้อมูลที่คุณจะได้รับ ในบทความนี้ เราจะมาสำรวจช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการนัดตรวจอัลตร้าซาวด์และทำไมเวลาจึงเป็นสิ่งสำคัญ

วันไหนของรอบเดือนเหมาะกับการตรวจอัลตร้าซาวด์มากที่สุด

วัน​​ที่เหมาะสมสำหรับการตรวจอัลตร้าซาวด์ขึ้นอยู่กับสิ่งที่คุณต้องการตรวจหรือติดตาม ต่อไปนี้เป็นรายละเอียดของช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับสถานการณ์ต่างๆ

  • ติดตามการเติบโตของฟองไข่ (Follicle Tracking): ช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการติดตามการเติบโตของฟองไข่คือระหว่างวันที่ 10 ถึง 14 ของรอบเดือน ช่วงเวลานี้ช่วยให้เราติดตามการเติบโตของฟองไข่หลัก (dominant follicle) และคาดการณ์วันไข่ตกได้
  • ยืนยันการตกไข่ (Ovulation Confirmation): การตรวจอัลตร้าซาวด์เพื่อยืนยันการตกไข่จะมีประสิทธิภาพมากที่สุด 1-2 วันหลังจากวันไข่ตกที่คาดการณ์ไว้
  • ความหนาของเยื่อบุโพรงมดลูก (Endometrial Thickness): ควรนัดตรวจอัลตร้าซาวด์ระหว่างวันที่ 21-23 ของรอบเดือน ซึ่งเป็นช่วงที่เยื่อบุโพรงมดลูกหนาที่สุดตามปกติ

อย่างไรก็ตาม อย่าลืมว่านี่เป็นเพียงหลักการทั่วไป แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านภาวะมีบุตรยากของคุณอาจแนะนำช่วงเวลาที่แตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับภาวะเฉพาะตัวและแผนการรักษาของคุณ

ที่มา: Fertility Space website

 

เวลาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการนัดตรวจอัลตร้าซาวด์คือเมื่อไหร่?

เวลาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการนัดตรวจอัลตร้าซาวด์ขึ้นอยู่กับรอบเดือนและจุดประสงค์ของการตรวจ ซึ่งสิ่งสำคัญที่ต้องพิจารณามีดังต่อไปนี้

  • รอบเดือนปกติ (Regular Menstrual Cycles): หากคุณมีรอบเดือนปกติ 28 วัน การนัดตรวจจะง่ายขึ้น แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านภาวะมีบุตรยากของคุณสามารถเลือกวันที่เหมาะสมที่สุดได้ขึ้นอยู่กับสิ่งที่ต้องการตรวจ
  • รอบเดือนไม่ปกติ (Irregular Cycles): สำหรับผู้ที่มีรอบเดือนไม่ปกติ สิ่งสำคัญคือการติดต่อกับแพทย์ผู้ดูแลของคุณอย่างสม่ำเสมอ แพทย์อาจแนะนำให้นัดตรวจอัลตร้าซาวด์บ่อยขึ้น หรือแนะนำให้คุณติดตามอาการทางระบบสืบพันธุ์อย่างอื่นเพื่อช่วยในการตัดสินใจเลือกวันนัดที่เหมาะสม
  • การรักษาภาวะมีบุตรยาก (Fertility Treatments): หากคุณกำลังเข้ารับการรักษาภาวะมีบุตรยาก เช่น IVF หรือ IUI การนัดตรวจอัลตร้าซาวด์ของคุณจะถูกกำหนดอย่างรอบคอบตามแผนการใช้ยาและการรักษาของคุณ
  • นัดหมายช่วงเช้า (Morning Appointments): คลินิกผู้มีบุตรยากหลายแห่งจะนัดตรวจอัลตร้าซาวด์ช่วงเช้า เนื่องจากระดับฮอร์โมนในช่วงเช้ามักจะคงที่มากกว่า ส่งผลให้ผลการตรวจมีความน่าเชื่อถือมากขึ้น

เวลาไหนเหมาะสมที่สุดสำหรับการนัดตรวจอัลตร้าซาวด์?

เมื่อกล่าวถึง “เวลาที่ดีที่สุด” สำหรับการนัดตรวจอัลตร้าซาวด์ เราไม่ได้หมายถึงวันในรอบเดือนเท่านั้น แต่ยังหมายถึงเวลาของวันด้วย ซึ่งสิ่งที่ควรพิจารณามีดังต่อไปนี้

การตรวจอัลตร้าซาวนด์แบบช่องคลอด (Transvaginal Ultrasounds): การตรวจประเภทนี้มักจะทำกับผู้ป่วยที่ปัสสาวะออกจนหมดแล้ว (empty bladder) เพื่อให้มองเห็นอวัยวะภายในได้ชัดเจนยิ่งขึ้น ดังนั้น การนัดหมายช่วงเช้าอาจเป็นประโยชน์มากกว่าเพราะโดยปกติแล้วคุณจะยังไม่ได้ปัสสาวะหลังตื่นนอน

ที่มา: NCI website

 

การตรวจอัลตร้าซาวนด์ผ่านหน้าท้อง (Abdominal Ultrasounds): หากจำเป็นต้องทำการตรวจอัลตร้าซาวด์ผ่านหน้าท้อง แพทย์อาจแนะนำให้คุณกลั้นปัสสาวะ (full bladder) ในกรณีนี้ การนัดหมายช่วงบ่ายอาจสะดวกและสบายกว่า

ที่มา: NCI website

 

ความผันผวนของฮอร์โมน (Hormone Fluctuations): ฮอร์โมนบางชนิด เช่น โพรเจสเทอโรน (progesterone) อาจมีการเปลี่ยนแปลงตลอดทั้งวัน แพทย์ของคุณอาจแนะนำช่วงเวลาที่เหมาะสม ขึ้นอยู่กับช่วงที่ระดับฮอร์โมนคงที่ที่สุดหรือตามความจำเป็นในการตรวจ

ตารางเวลาส่วนตัว (Personal Schedule): เป็นการนัดตรวจโดยพิจารณาตารางกิจวัตรประจำวันของคุณ เลือกช่วงเวลาที่คุณรู้สึกสบายและไม่เร่งรีบ เนื่องจากความเครียดอาจส่งผลต่อผลการตรวจบางอย่าง

ควรนัดตรวจอัลตร้าซาวด์ก่อนหรือหลังมีประจำเดือน?

การตัดสินใจนัดตรวจอัลตร้าซาวด์ก่อนหรือหลังมีประจำเดือนนั้นขึ้นอยู่กับสิ่งที่ต้องการตรวจ

การตรวจก่อนมีประจำเดือน:

  • เหมาะสำหรับการติดตามการเจริญเติบโตของฟองไข่ (follicle growth) และคาดการณ์วันไข่ตก (ovulation)
  • สามารถใช้เพื่อกำหนดช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการมีเพศสัมพันธ์หรือการรักษาภาวะมีบุตรยาก
  • สามารถช่วยตรวจสอบความผิดปกติของรังไข เช่น ซีสต์ของรังไข่ (ovarian cysts) ได้

การตรวจหลังมีประจำเดือน:

  • เหมาะสำหรับการประเมินความหนาของเยื่อบุโพรงมดลูก (endometrial thickness)
  • เหมาะสำหรับการตรวจการตั้งครรภ์ในระยะแรก
  • ให้ภาพของมดลูกที่ชัดเจนกว่า เนื่องจากไม่มีเลือดประจำเดือนมาบดบัง

ทั้งนี้ แพทย์ของคุณจะเป็นผู้พิจารณาว่าการตรวจอัลตร้าซาวด์ก่อนหรือหลังมีประจำเดือนเหมาะสมที่สุดสำหรับความต้องการเฉพาะตัวของคุณ

ปัจจัยที่อาจส่งผลต่อเวลาในการตรวจอัลตร้าซาวด์

มีหลายปัจจัยที่อาจส่งผลต่อการนัดตรวจอัลตร้าซาวด์ของคุณ ซึ่งเวลาที่เหมาะสมสำหรับการตรวจอัลตร้าซาวด์นั้นขึ้นอยู่กับวัตถุประสงค์ในการตรวจ ดังนั้น สิ่งสำคัญคือการพูดคุยกับแพทย์ของคุณเกี่ยวกับสิ่งที่คุณต้องการทราบจากการตรวจ

ปัจจัยที่ส่งผลต่อการนัดตรวจ ได้แก่

  • ความยาวของรอบเดือน (Individual Cycle Length): ช่วงเวลาของเหตุการณ์ต่าง ๆ ในระบบสืบพันธุ์ (Key Reproductive Events) ขึ้นอยู่กับความยาวของรอบเดือนของคุณเอง
  • ผลข้างเคียงของยา (Medication Effects): หากคุณกำลังใช้ยาเพื่อรักษาภาวะมีบุตรยาก ยาเหล่านี้อาจส่งผลต่อรอบเดือนของคุณ ซึ่งส่งผลต่อช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการนัดตรวจอัลตร้าซาวด์
  • ผลการตรวจครั้งก่อน (Previous Test Results): แพทย์ของคุณอาจปรับเปลี่ยนช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการตรวจอัลตร้าซาวด์ ขึ้นอยู่กับผลการตรวจอัลตร้าซาวด์หรือผลเลือดครั้งก่อนของคุณ
  • ประเภทของการรักษาภาวะมีบุตรยาก (Type of Fertility Treatment): ขั้นตอนการรักษาที่แตกต่างกัน เช่น IUI, IVF และการติดตามรอบเดือนแบบธรรมชาติ (Natural Cycle Tracking) จะมีช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการตรวจอัลตร้าซาวด์ที่แตกต่างกัน

การเตรียมตัวสำหรับการตรวจอัลตร้าซาวด์

เพื่อให้ผลการตรวจอัลตร้าซาวด์ออกมาแม่นยำที่สุด คุณควรปฏิบัติตามคำแนะนำในการเตรียมตัวดังต่อไปนี้

  1. ปฏิบัติตามคำแนะนำ (Follow Instructions): ปฏิบัติตามคำแนะนำใดๆ ก่อนเข้ารับการนัดหมายที่ทางคลินิกแจ้งให้คุณทราบอย่างเคร่งครัด
  2. ดื่มน้ำให้เพียงพอ (Stay Hydrated): เว้นแต่แพทย์จะแนะนำเป็นอย่างอื่น ให้ดื่มน้ำให้เพียงพอในช่วงก่อนวันนัดหมายของคุณ
  3. สวมใส่เสื้อผ้าที่สบาย (Wear Comfortable Clothes): สวมใส่เสื้อผ้าที่หลวมและสบาย ทำให้แพทย์สามารถทำการตรวจได้ง่าย
  4. จัดการความเครียด (Stress Management): ผ่อนคลายก่อนและระหว่างการตรวจ เพื่อให้ผลการตรวจมีประสิทธิภาพมากที่สุด
  5. พาคู่รักหรือเพื่อนมาด้วย (Bring a Partner or Friend): การมีคนมาคอยให้กำลังใจอาจเป็นประโยชน์ต่อตัวคุณ โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากคุณคาดว่าผลการตรวจจะมีผลต่อการตัดสินใจของคุณ

ที่มา: Sonography Canada website

 

ตารางการนัดตรวจอัลตร้าซาวด์สำหรับคุณโดยเฉพาะ

บทความนี้ได้ให้คำแนะนำคร่าว ๆ เกี่ยวกับการนัดตรวจอัลตร้าซาวด์ อย่างไรก็ตาม สถานการณ์ของแต่ละคนอาจแตกต่างกัน ซึ่งคุณควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาวะมีบุตรยากของคุณเพื่อรับคำแนะนำที่เฉพาะเจาะจงมากขึ้น

ที่ Bangkok Central Clinic เรามุ่งมั่นที่จะให้การดูแลตามความต้องการเฉพาะบุคคล โดยคำนึงถึงรอบเดือนตามธรรมชาติและเป้าหมายด้านการสืบพันธุ์ของคุณ ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการนัดตรวจอัลตร้าซาวด์จึงขึ้นอยู่กับสภาพร่างกาย รอบเดือนของคุณ และข้อมูลที่คุณและแพทย์ต้องการทราบ

เมื่อได้ทำงานร่วมกับแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านภาวะมีบุตรยากของเราแล้ว คุณสามารถมั่นใจได้ว่าการตรวจอัลตร้าซาวด์จะถูกนัดหมายอย่างเหมาะสมเพื่อให้ได้ข้อมูลที่มีประโยชน์สูงสุดต่อการเส้นทางการรักษาของคุณ ทั้งนี้ โปรดอย่าลืมว่าผู้ป่วยแต่ละรายมีความแตกต่างกัน และสิ่งที่เหมาะสมที่สุดสำหรับคนหนึ่งอาจไม่เหมาะสมสำหรับอีกคนหนึ่ง

หากคุณมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการนัดตรวจอัลตร้าซาวด์ หรือต้องการนัดหมาย โปรดอย่างลังเลที่จะติดต่อเรา ทีมงานคลินิกรักษาผู้มีบุตรยากในกรุงเทพของเรายินดีให้ความช่วยเหลือคุณในทุกขั้นตอนตลอดเส้นทางสู่การเป็นแม่ 

Picture of Dr. Tanut Jerachotechueantaveechai

Dr. Tanut Jerachotechueantaveechai

Medical Director of Bangkok Central Clinic IVF & Wellness แพทย์ด้านมีบุตรยากและสูตินรีเวชวิทยา สำเร็จการศึกษาแพทยศาสตร์บัณฑิต เกียรตินิยมอันดับ 1 จากศิริราชพยาบาล มีประสบการณ์ทำงานในโรงพยาบาลชั้นนำ เช่น รพ.มหาราชนครเชียงใหม่ ม.สงขลานครินทร์ รพ.ลานนา รพ.เชียงใหม่ราม และ รพ.พญาไทศรีราชา ทั้งยังเป็นอาจารย์พิเศษอบรมหลักสูตรเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ที่ ม.มหิดล นพ. ธนัท มีแนวทางการดูแลผู้ป่วยแบบเฉพาะบุคคล (Personalized Care) โดยบูรณาการความร่วมมือกับคู่สมรสอย่างต่อเนื่องตลอดกระบวนการรักษา เพื่อโอกาสในการมีบุตร ซึ่งมีสถิติอัตราความสำเร็จเฉลี่ยอยู่ที่ 72.5% ในปี 2562 นอกจากนี้ยังเข้าร่วมการอบรมและประชุมวิชาการระดับนานาชาติทั้งในเอเชียแปซิฟิก ยุโรป และออสเตรเลียอย่างต่อเนื่อง